Um frelsi, kristna trú og líf

Til frelsis frelsaði Kristur okkur. 
Standið því stöðug og  
látið ekki aftur leggja á ykkur ánauðarok

Galatabréfið 5, 1.

(Hér má hlusta á hugvekjuna:)

Hefur kristnin eitthvað fagnaðarerindi að flytja og lifa fyrir?
Hvernig má orða það og breyta samkvæmt því?

Eftir margra ára rannsókn á Biblíunni og starf innan kirkju og kristni tel ég að fagnarðarerindið snúist um hugtakið FRELSI. Versið hér í upphafi úr Galatabréfinu tjáir það afdráttarlaust, Kristur kom til að frelsa. Þess vegna er orðið tvítekið og síendurtekið í þessum kafla. 

Við gefum okkur að þræll sem er leystur úr haldi fagni frelsi sínu. Þegar ánauð stríðsins lýkur með friði er fagnað á götum úti eins og eftir seinni heimstyrjöldina. Það er að segja þeir sem sigruðu. Svo má nefna fótboltaleiki sem enda með fögnuði eða sorg. Þetta eru allt saman dæmi en frelsistilfinningu. En frelsið sem Kristur gefur er annað og meira en sigurgleði. 

Erindi kirkju og kristni er gleðilegt þó að stundum virðist það ekki vera. Fólk gerir stundum kristna trú að leiðindum og svo alvarlega að hún verður óþolandi. Nýja testamentið kennir eitthvað allt annað. Eins og Páll postuli segir “til frelsis”, “ekki… ánauðarok”, “veriði glöð”. Fanginn verður að vera í fjötrum til að vera leystur úr ánauð, verða aftur frjáls maður og fær þá tilefni til að gleðjast. 

Fagnaðarerindi kristninnar snýst um persónu, Jesú Krist. Upphaf Markúsarguðspjall tjáir það, “Upphaf fagnaðarerindisins um Jesú Krists, Guðs son” (Mark 1, 1), þannig byrjar guðspjallið. Öll guðspjöllin eru um aðalpersónuna Jesú Krist. Þegar betur er skoðað kemur það í ljós að persónurnar eru þrjár, faðir og sonur og heilagur andi. Orðið persónu fær merkingu sína af þessu sambandi. Og upphaf Markúsarguðspjalls fullyrðir það vegna þess að Jesús Kristur er nefdur “Guðs sonur”, þ.e.a.s. sambandið hans við Guð er aðalatriði, enda hefði þessi saga guðspjallanna aldrei verið sögð nema vegna þessarar sérstöðu. Sérstaðan er ekki að Jesús var maður heldur vegna sambands hans við Guð. Í játningum kirkjunnar er þetta samband skýrt þannig að “Jesús sé Guð af Guði, ljós af ljósi” og “fæddur frá eilífð” sem er náttúrlega orðfæri tilbeiðslu og bænar en ekki rökleg ályktun. Kristnin talar um hjálpræðisverk sem Jesús vinnur. Það er að Jesús kemur á og deilir þessu sambandi við Guð með öllu fólki sem vilja þiggja það. Í Galatabréfinu er þessu sambandi lýst sem mjög nánu og innilegu.  Það er orðað þannig að í trúnni þ.e. í trausti til Jesú erum við “í Kristi Jesú” (Gal 5, 6). 

Getur það verið að maður sé frjáls vegna þess að Jesús er frelsið í raun eins og það er dregið upp fyrir augum okkar í sögunni um hann? Þá er það að vera í Kristi og treysta á Drottin innra frelsi sem við eigum kost á vegna þess sem hann er og gerir fyrir okkur. Það er að Jesú frelsar okkur. Það er ekki eitthvað sem við gerum sjálf heldur er það Guðs sonur sem frelsar vegna þess að hann getur það því að hann er einmitt Guðs sonur í þessu sérstaka sambandi við Guð föður sinn og okkar. Þetta innra samband rækir og  ræktar maður í bæn og íhugun. Í trausti til Jesú segi ég þess vegna: ég get ekki frelsað sjálfan mig sama hvað ég þrái það mikið og vil, heldur er það Jesús sem gefur mér hluti í sambandi sínu við Guð. Í hjarta mínu eða kjarna mínum þar sem ég er ég, á ég í þessu persónulega sambandi við Guð föður og son og heilagan anda. Það er að treysta á Guð, að eiga Guð, sem er svo annt um mig og allt fólk að hann vill tengjast okkur. Hann hefur gert það með þessum hætti.

Á biblíulestri sem ég var með um Galatabréfið kastaði ég því fram að frelsi kristins manns snýr líka að ytra frelsi eins og mannréttindayfirlýsingar veitir fólki almennt. Þá var það einn í hópnum sem vildi meina að það væri annars konar frelsi. Síðan hef ég velt þessu mikið fyrir mér hvort frelsi kristins manns sé bara innra frelsi sem maður á bara í sál sinni eða hjarta en hefur engin áhrif á líf manns. Þar eigi að gilda allt önnur lögmál þ.e.a.s. í heiminum. 

Páll spyrðir saman tvö orð sem hjálpa okkur að skilja þetta samband sem er mjög mikilvægt að átta sig á sem kristin manneskja. Og sérstaklega eins og heimurinn er í dag í átökum og barmi stórfelldra stríðsátaka og villu. Í trausti til Guðs eigum við allt með Jesú, erum börn Guðs eins og hann. Vegna þess að við erum frjáls með Drottni getum við elskað eins og hann án skilyrða. Það orðar hann þannig að segja við okkur, “standið því stöðug”. Hitt orðið er kærleikur. Kærleikurinn bindur sig frjáls. Nú hljómar hugvekja mín dálítið þverstæðukennd. Ég geri mér grein fyrir því. Ég á við að frelsið hefur aðra hlið sem er ábyrgð, þetta tvennt heyrir saman í kristinni trú eins og traust og kærleikur. Ástæðan er sú að við erum tengd við persónur, Guð föður og son og heilagan anda. Við erum frelsuð frá því að vera þrælbundinn veröldinni en til þess að vera Guðs og elska eins og Guð elskar. Það er lífsverkefni hvers einasta manns. Frelsið er ekki til þess að gera það sem manni sýnist heldur til þess að elska þau sem eru með manni á veginum. Það orðar Páll seinna í kaflanum með þessum orðum:

Bræður og systur, þið voruð kölluð til að vera frjáls.
Mistnotið ekki frelsið í þágu eigin girnda 
heldur þjónið hvert öðru í kærleika.

Galatabréfið 5, 13.

Bæn Frans frá Assissi er í þessum anda. Það er raunverulegt frelsi og gleði að mega þjóna öðrum af fúsum og frjálsum vilja, vera öðrum til blessunar. Sumum finnst þetta ef til vill ekki spennandi kostur en ef þú vilt prófa þetta samband við Guð þá hefst það með bæn í Jesú nafni.

Bæn heilags Frans frá Assisi

Drottinn, lát mig vera verkfæri friðar þíns.
Hjálpa mér til að leiða inn kærleika,
þar sem hatur ríkir,
trú, þar sem efinn ræður,
von, þar sem örvæntingin drottnar

Hjálpa mér að fyrirgefa, þar sem
rangsleitni er höfð í frammi,
að skapa eindrægni þar sem sundrung ríkir
að dreifa ljósi þar sem myrkur grúfir
og flytja fögnuð þar sem sorgin býr.

Meistari, hjálpa mér að kappkosta
ekki svo mjög að vera huggaður sem að hugga,
ekki svo mjög að vera skilinn sem að skilja,
ekki svo mjög að vera elskaður sem að elska.

Því að það er með því að gefa að vér þiggjum
með því að fyrirgefa að oss verður fyrirgefið
með því að týna lífi voru að vér vinnum það.
Það er með því að deyja að vér
upprísum til eilífs lífs

Í Jesú nafni. AMEN

Í þýðingu sr. Sigurjóns Guðjónssonar