Sýnt á vorsýningu skólans í Deiglunni í Listagilinu 24-25. apríl kl. 14-18.
FJÖGUR OLÍUMÁLVERK – KENÍA 2025
Verkin sækja efni til Kenía eftir ferðalag þangað í janúar 2025. Þau eru ekki ferðasaga heldur tilraun til að túlka menningu fólksins í Kenía. Stuttur texti er látinn leiða hugann að fjórum þemum eða frumefnum, loft, vatn, eldur og jörð.
EIGIN UPPLIFUN OG REYNSLA
Markmið mitt með ferðinni var að heimsækja söfnuði og kynnast þannig aðstæðum lútersku kirkjunnar í Pókot héraði (ELCK) af eigin raun. Annað markmið var að safna efni fyrir lokaverkefni í Myndlistarskóla Akureyrar. Þess vegna lagði ég mikið upp úr myndatöku og að komast í snertingu við menningu í Nairobi, Pokot og Massai Mara. Hitti ég nokkra listamenn og handverksmenn og ræddi við þá um listsköpun þeirra og tjáningarform sem ég hafði hug á að nýta í lokaverkefnið.
Hittum við margt fólk í söfnuðunum og leiðsögumaðurinn, Dr. Kjartan Jónsson, hafði starfað sem kristniboði innan kirkjunnar í 12 ár og talaði svahili. Það var forsenda fyrir því að nálgast fólkið á nánari hátt en sem erlendur ferðamaður eða „hvítingi“ eins og það heitir á svahili. Ég ætlaði mér að teikna mikið í ferðinni í skissubók en dagskráin var svo þétt að það gafst lítill tími. Eina mynd gerði ég af fararstjóranum og aðra af gamalli kristniboðsstöð í Propoi, sem Akureyringurinn Skúli Svavarsson byggði. Tvær hugmyndir um lokaverkefni fékk ég í ferðinni og gerði skissu af þeim. Fyrri var af Pokotkonu frá Chepkopeg sem var að ausa vatni í ílát. Seinni var portrétt af dýrum og gerði tilraun með eitt slíkt. En aðallega eru í skissubókinni úrvinnsla úr því miklu mynda- og vídeósafni sem ég tók í ferðinni. Teikningarnar eru undirbúningur fyrir olíumálverkin fjögur. Legg ég fram skissubókina sem hluta af lokaverkefni mínu.
Komið var við á nokkrum mörkuðum þar sem mikið var af munum til sölu, alþýðulist, útskornum styttum, textilverk, hálsfestar og málverk. Á einum markaðinum ræddi ég við kaþólska útskurðarmeistara af kikuyu þjóðflokknum. Þeirra svæði er í kringum Nairobi. Hann var með útskornar biblíulegar helgimyndir, afríkanskar grímur og trommu og dans styttur flest allt unnið í harðvið. Dansandi stytturnar og trommuleikararnir gáfu mér hugmynd um að túlka þá gleði sem svífur yfir í menningu Kenía. Sú hugmynd átti eftir að þroskast með tímanum. Þá heimsóttum við Alfred Oduja sem hafði málað veggmyndir í matsal Kapenguria Bible Center. Það voru myndir sem heilluðu mig, sérstaklega altarisgöngumyndin. Það var augljós djúpur skilningur á guðfræði túlkaður í þessum myndum. Á altarisgöngumyndinni er Jesús og lærisveinarnir Pokotar, ágætt dæmi um guðfræði aðstæðna sem ég hef rannsakað sérstaklega í mínu fagi.[1] Ég velti fyrir mér hvernig mætti nýta myndmál sem var endurtekið í alþýðulist Kenía og Afríku eins og listamenn eins og Picassó gerði, sérstaklega með grímurnar.[2] En það verður að bíða betri tíma þó kemur það aðeins fram í seríunni sérstaklega fyrstu myndinni af trommuleikurunum og hringdansi. Víða var tekið á móti okkar með dansi, söng og trommuleik sem við sum hver tókum þátt í.
Auk kirkjuheimsóknanna var farið í Masai Mara þjóðgarðinn og dýralífið skoðað í safaríferð sem varð innblástur að einu verkinu. Upphaflega hugmyndin var að teikna portret af dýrum en þróaðist svo í aðra átt. Þá var farið í heimsókn í þorp Masaia sem var innan þjóðgarðsins. Þar kveiknaði hugmynd um að túlka þá upplifun að vera boðið inn á heimili í Masai þorpi. Þar gekk maður inn í hefðbundna menningu Masai sem er svipuð margra þjóðflokka Afríku.
HUGMYND AÐ FJÖGURRA MYNDA SERÍU
Upphaflega hugmyndin var að gera tvö olíumálverk í raunsæisstíl. Tvö atvik í ferðalaginu höfðu djúpstæð áhrif á mig.
Fyrra atvikið var í heimsókn í heitt og þurrt svæði í Chepkopeg í Pókot sem ég hef þegar nefnt. Þegar gengið var um þorpið og niður að uppþornuðum árfarvegi kom kona úr söfnuðinum að ná í vatn. Hola hafði verið grafin ofan í uppþornaðan árfarveginn til að komast í grunnvatnið. Konan var ein af fyrstu skírnarþegunum á þessu svæði. Ég ákvað nafn á myndina: „Pókot kona að sækja sér lifandi vatn“. Mér fannst þetta talandi dæmi um þann mikla kirkjuvöxt sem orðið hefur og hjálparstarf sem ELCK hefur staðið fyrir. Vatn breytir miklu í lífi fólks í Pokot sem annars staðar í jaðarbyggðum Afríku. Náði ég góðri ljósmynd og myndbandi af atvikinu.
Hitt atvikið náðist ekki á mynd en var tekið upp á myndband. Myndefnið er af því þegar Massai bauð okkur í heimsókn til sín í moldarkofan, sem er reyndar reistur með trjágrind og í miðjum kofanum er súla sem heldur þakinu uppi. Byggingarefnið er kúamykja sem reynist vel, dugar í 10 ár. Myndin er samsett því konan og barnið voru fyrir utan en kona Simba sem var nafn húsbóndans var með tveggja vikna barn í rúminu á bakvið hann. Ég taldi áhrifaríkara að setja saman myndefnið. Þau voru að tala við mann sem sat á móti þeim og barnið kíkir feimið fram á gestina. Framan við er lokað eldstæði. Ljósið kemur inn í myndina frá hægri og ofan en eldglampinn er annar ljósgjafi sem gefur andstæðan glampa til að ná betri rýmistilfinningu. Skugginn af súlunni gerir það jafnframt. Fókus-punktur myndarinnar er andlitin þrjú og dökkt hörundið og dökkur bakgrunnur dregur fram hvítuna í augum og bros fólksins. Simba er með kamb af ljóni á höfðinu. Masaiarnir klæðast litskrúðugum fötum sem á eftir að lífga myndina mikið svo fókusinn verður alveg ljós. Myndin fékk heitið: „Heimsókn við eld Masaianna“.
Ég taldi rétt að leggja áherslu á þessar myndir og í það minnsta að skila þeim sem lokaverkefni en ef tími gæfist til ætlaði ég mér að vinna með portret myndirnar af dýrunum sem ég byrjaði að skissa upp af fimm stóru dýrum Kenía, „The big five“, ljón, uxi, tígur, fíll og nashyrningur. Ég var eðlilega brjálaður ljósmyndari í Masai Mara þjóðgarðinum. Vann með myndasafnið og skar út portret af mörgum öðrum dýrum einnig. Hugmyndin var að leggja áherslu á náttúruvernd og bæta við tveimur portret myndum af Simba Masaia sem bauð okkur heim til sín og vestrænum veiðimanni með byssu. Láta svo regnboga Nóa mynda boga yfir myndirnar á glerplötu framan við. Líklega hefðu þetta orðið teikningar eða pennateikningar með vatnslit. En hugmyndin breyttist.
List er að mörgu leyti hugmyndavinna þar sem sköpunarkrafturinn fær að ráða ferðinni, lífsskoðun og sannfæring, menning og félagslegar aðstæður knýja listamanninn áfram, en tæknin sem hann býr yfir takmarkar möguleika tjáningarinnar og ögrandi viðfangsefni leiði til frekari þroska og verka, sem vonandi vekja áhorfandann til að sjá veröldina á nýjan og betri, dýpri og merkingarfyllri hátt.[3] Eftir samtal við Stefán Bolter, aðal kennara minn í olíumálun, fannst mér þessi hugmynd ekki nógu góð, of „naive“ að einhverju leyti, auk þess sem tæknileg útfærsla gæti orðið snúin. Aðra hugmynd fékk ég að tjá sjálfsmynd Kenía fólks með „The big five“ gagnvart vestrænni menningu og nýlendukúgun sem ég hef kynnt mér talsvert í sérgrein minni í guðfræði. Við fórum á Karen Blixen safnið og leiðsögumaður okkar sagði frá henni sem var stór-landeigandi. Ýmsir staðir eru kenndir við hana ennþá í Nairobi. Hún var reyndar góð við sitt starfsfólk og málaði af því myndir og skrifaði bókina Jörð í Afríku, sem hún þráði alltaf. Nú hefur þjóðin endurheimt landið sitt. Rissaði ég upp þessa mynd. Notaði leiðbeiningar Martinj Rosso sem kenndi kolateikningar og akríl málun í skólanum. Hann fjallaði einnig um tákn í myndlist og uppbygginu með staðsetningu hluta í myndfletinum en meira um það síðar. Gerði ég nokkrar skissur til að sjá hvernig dýrunum yrði best komið fyrir á myndfletinum til að tjá að landið er Keníu fólksins og frjósama rauða moldin þeirra. Þessi mynd fékk heitið: „Jörð í Afríku – liðin tíð“.
Ég hafði kynnt munnlega hugmynd fyrir leiðbeinanda í lokaverkefninu um áhuga minn að túlka hreyfingu og gleði með dansmynd. Hef ég áður unnið með það þema í trúarlegri mynd en það á ekki síður við menningu í Afríku eins og ég hef komið inn á. Hugmyndin lét mig ekki í friði og þróaðist áfram, fyrst sem krass í skissubók, svo aðeins meira útfærð. Ég vildi ögra mér þó að tvö fyrstu verkin væru eflaust nægileg sem lokaverkefni gat ég ekki látið vera að segja þessa sögu sem var að verða til í huga mér, eftir reynsluna af menningu Kenía. Eftir fræðslu dr. Kjartans og samtal við safnaðarfólk, presta og guðfræðinga í Pokot, og myndefnis á mörkuðunum og Alfreðs Oduja þar sem fjöllin gegna mikilvægu hlutverk og tengist guðsdýrkun fólksins frá fyrri tíð ákvað ég að hafa fjall í bakgrunni. Nóg hafði ég af myndefni í albúminu mínu. Tereza Kocián kenndi tvö námskeið í teikningu í skólanum þar á meðal hraðteikningu sem kom að góðum notum við að teikna upp dansinn. Ég ákvað að láta þessa mynd heita: „Andrúmsloft frelsis, gleði og dans“.
Þar með var serían fullmótuð: 1. mynd: Andrúmsloft frelsis, gleði og dans. 2. mynd: Pokotkona sækir sér lifandi vatn. 3. Heimsókn við eld Masaianna. 4. Jörð í Afríku – liðin tíð. Með þessu vildi ég segja sögu um menningu Kenía 2025 sem ég upplifði á þennan hátt. Vonandi til að vekja umhugsun hjá Vesturlandabúum og til að valdefla fólk.
EFNISTÖK OG ÚRVINNSLA
Almennt má segja um efnistök við fjögurra mynda seríuna að þau séu í raunsæisstíl. Tilefnið er lokaverkefni svo það liggur í hlutarins eðli að ég vil sýna fram á þá færni sem Myndlistarskólinn á Akureyri hefur þjálfað mig í. Rannsókn á aðferð John Singer Sargent og ferð til London að skoða m. a. handbragð hans er lögð til grundvallar við verkin.[4] Málararnir sem hann horfði til voru þeir Diego Velázquez og Frans Hals og að sjálfsögðu fleiri.[5] Hals hefur verið mér innblástur að mála lífsglaðar myndir og það á vel við þegar túlka á menningu Kenía. Litið hefur verið til þessara málara í kennslunni og fannst mér því nærtækt að vinna lokaverkefnið í þeim anda. Málað verður með ríkulega af málningu, réttur litur á réttan stað, frjálslegar og kraftmiklar pensilstrokur. Ég ákvað að teikna myndirnar nákvæmlega og mála svo litatóna svo að kolin blandist ekki í málninguna þegar byrjað verður að mála með fleiri litum. Það er aðferð sem Juliette Aristides kennir í bók sinni Lessons in Classical Painting: Essential Techniques from Inside the Atelier, sem ég hef haft verulegt gagn af. Með því móti kemur teikningin vel í gegn og auðveldara er að ráða við tónaflóðið og blanda réttan lit á réttan stað og svo að ná fram fókus í myndunum með skörpum línum þar sem fókusinn er og máðum línum annars staðar. [6] Færni mín er ekki meiri en svo að ég ræð ekki við að gera allt þetta í einu, ekki ennþá. Litapallíettan var valin, sama fyrir myndirnar að mestu leyti, til að tengja þær saman. (Sjá hér til hliðar). Varðandi liti verður notaðir litatónar en einnig andstæðir litir samkvæmt litafræðinni til að ná fram gráum tónum sérstaklega í skuggum.[7]Andstæður eru dregnar fram, ljós og myrku, úti og inni, eyðimörk og gróska, en tengingin milli myndanna eru frumefnin loft, vatn, eldur og jörð, sem kemur fram í heitum myndanna.
Aðferð Sargent hefur verið fjallað mikið um m.a. af Dan Scott sem er með Draw Paint Accademi. Erindið nefndi hann: „How to Paint like John Singer Sargent“. Hann dregur saman umfjöllun sína að lokum í nokkur atriði:
Here are some of the key takeaways from Sargent’s work:
Focus on painting with accurate and distinct values. This goes a long way in giving your work a sense of realism, without having to render every single detail.
Consider if you are taking advantage of hard, soft, and lost edges. Hard edges will command attention, whilst soft edges appear vague and out of focus.
“The thicker your paint, the more it flows”. Paint with a loaded brush and make decisive strokes.
Drawing is the foundation of painting. Sketch regularly to keep your skills honed and “curiosity fresh”.
Do not limit yourself to just one subject. Sargent painted everything from meticulous portraits to sweeping landscapes. Different subjects will teach you about different aspects of painting.
Experiment with different mediums. Sargent was prolific in both oil and watercolor painting, along with all the drawing he did. [8]
Rannsóknarleiðangurinn til London var gefandi, stundirnar á Tate Briten þar sem ég skoðaði fjórar myndir eftir Sargent: Carnation, Lily, Lily, Rose, 1885-1886, Miss Ellen as Lady Machbeth, 1889, W. Graham Robertsson, 1894, Portrait of Ena Wertheimer, 1904. Það var merkileg upplifun að standa fyrir framan þessi verk og geta skoðað handbragðið. Augljóst að teikningin undir var nákvæm enda drátthagur maður með eindæmum sem sjá má af stúdíu teikningum hans.[9] Michal Goldschmidt lýsir aðferðinni sem Sargent notaði við Ena Wetheimer:
Sargent painted this portrait au premier coup (‘at first stroke’) – the technique by which new paint is applied over existing layers while they are still wet. He used a heavily laden brush, reflecting his belief that ‘the thicker you paint, the more your colour flows’.[10]
Þessi mynd sýnir áhrif Hals sem mér finnst svo skemmtileg að mála brosandi fólk sem er ástríða mín í þessari seríu. Þegar ég skoðaði Carnation, Lily, Lily, Rose sýndist mér hann hafa teiknað fyrst og yfirfært á strigann af teikningunum. Það gerði ég með blettatígurinn í 4. mynd. Þá fæ ég ekki betur séð en að hún sé máluð í lögum enda var Sargent lengi með hana og stillti myndefninu upp kvöld eftir kvöld til að hafa rétta birtu úti við. Farið frá miðjutón í dökkan og svo lýsingin með þykkum og nákvæmum pensilstrokum á eftir. Náði ég myndum af ljóskerunum í návígi og grasinu.
Lady Machbeth gæti hins vegar verið máluð eins og Goldschmidt segir. Það er áhugavert að skoða handbragðið á þeirri mynd nálægt þar sem málningarslettur og blettir skapa sannfærandi heild svo raunverulega að það er eins og manneskjan standi fyrir framan mann. Svo ég leyfi mér að skrifa í ýkjustílnum.
Hver mynd í seríunni hefur sína tæknilegu ögrun sem farið verður yfir hér á eftir. Allar myndirnar eru málaðar á striga, stærð 60×80 cm, tvær í miðjunni lóðréttar og tvær, fyrsta og síðasta, láréttar. Ég geri ráð fyrir að leggja fram myndaseríu með ferli myndanna þegar þær verða tilbúnar með skissubókunum.
MYND 1: ANDRÚMSLOFT FRELSIS, GLEÐI OG DANS
Fyrsta myndin fæst við hreyfingu. Mér hefur alltaf fundist áhugavert að túlka hreyfingu í myndlist. Pendúll kemur að góðum notum við það eða rétt stelling og halli á fígúrunum sem ég rannsakaði í myndefni mínu. Megin lína í teikningu þeirra er því grundvallaratriði svo áhorfandinn fá tilfinningu fyrir hreyfingu.[11] Svo lét Tereza Kocián okkur á einu námskeiðinu teikna myndir af fólki í ólíkum stellingum hratt og það var góð æfing fyrir þetta verk. Í Kenía var víða tekið á móti ferðalöngunum með dansi og trumbuslætti. Tók ég bæði myndir og myndbönd af því. Eitt af verkum Sargent er einmitt hringdans og ein frægasta mynd hans er af spænskum dansara El Jaleo, 1882.[12] Grunn form í myndinni minni er hringur og til að fá fólkið á réttan flöt nota ég þríhyrninga sem gefa líka fjarvídd. Þetta eru tólf persónur í hringdansi og sjö á hljóðfæri, svo myndvinnslan reyndist talsvert mikið verk. Ég teiknaði uppkast af flestum í skissubók til að dansararnir væru í eðlilegri stöðu í hringnum. Tvennur eru í þessari mynd eins og hinum myndunum, tveir dansarar í sama þjóðbúningi, sumt eftir þjóðflokkum. Myndin á að vera dökk í kvöld rökkri, lýsing að framanverðu af eldi og ofan með birtu af tungli, hlý og köld birta.[13] Aftari röðin verður óskýrari en fremri með skarpar útlínur og litirnir koma sterkara fram til að gefa tilfinningu af dýpt í myndina. Varðandi þessi atriði reyndist mér vel netnámskeið hjá Thomas W. Schaller sem er arkitekt og myndlistarmaður.[14] Í bakgrunni er skógur og fjallið Kiliminjaro sem er á landamærum Kenía og Tansaníu sem er málað eftir mynd sem ég sá á handverksmarkaði. Fjöllin gegna mikilvægu hlutverki í hefðbundnum trúarbrögðum í Kenía. Dans, frelsi og gleði eru sterkir þættir í sjálfsmynd þjóðarinnar.
MYND 2: PÓKOTKONA NÆR SÉR Í LIFANDI VATN
Önnur myndin fæst við litafræði. Vatnslitanámskeið Rannveigar Helgadóttur var mjög gefandi og verkefni með litablöndun opnaði fyrir manni skilning á litafræðinni. Einnig fékk ég góða kennslu hjá Terezu og leiðbeiningar Arestides í meðferð lita er einstök að mínu mati.[15] Myndin á að túlka, mikilvægi vatnsins. Það er boðskapur myndarinnar þó að fæstir Vesturlandabúar þurfa að hafa áhyggjur af því þá er það staðreynd víða. Myndin túlkar kyrrláta og yfirvegaða hreyfingu konunnar, vonandi svo áhorfendur heyri innra með sér vatnið renna í plastbrúsann. Raunsæistúlkun en um leið fegurð, bjartur sandurinn í steikjandi sólinn umvefur konuna. Djúpir skuggar myndast og móta línurnar í myndinni og fellingarnar í litríkum klæðum konunnar. „Lítið verður meira“ eins og rauði liturinn í klæðum konunnar og ég nýtti litafræðina til að ná fram lit í skuggana. Ljósmyndin hefur áhugaverða litasamsetningu, rautt á móti bláu og jafnvægi milli rauða og græna litarins. Vatnið gárast lítillega eftir ausuna. Myndin var fyrst teiknuð í ferðalaginu. Ég klippti ljósmyndina til þannig að sandurinn í árfarveginum var allt í kringum konuna. Var aðeins í óvissu um stærð hennar miðað við umhverfið en tel það hafa farið ágætlega eins og hún endaði á striganum sem kolateikning. Þá málaði ég tónana í ljósokur lit. Síðan gerði ég litaprufur af konunni með vatnslit samkvæmt ráðleggingum Scott að nota marga miðla.[16]Vandasamast var að gera vatnið sannfærandi því ég hafði lent í því að fólk sá ekkert vatn í holunni. Gerði ég stúdíu af yfirborði vatnsins. Dekkti ég svo botninn til að greina betur á milli bleytunnar og þurra sandsins. Það þarf að gera glampann á vatnsyfirborðinu aðeins bláleitari og gárurnar skýrari.
MYND 3: HEIMSÓKN VIÐ ELD MASAIANNA
Þriðja myndin fæst sérstaklega við skugga, rými og fókus. Innibirtan er öðru vísi en úti. Ég er að reyna ná því fram í þessari mynd. Dökku myndirnar tvær, mynd 1 og 3, vinna með dekkri litapallíettu, þar sem það skiptir miklu máli að grátónarnir séu málaðir á sannfærandi hátt, það er með andstæðum lit. Litastjarna Johannes Itte hefur fylgt mér síðan ég lærði á hana.[17] Ég hef litastjörnuna og andstæða litakortið mitt frá Aristides gjarnan við trönurnar þegar ég er að mála. (Sjá mynd hér til hliðar).[18] Auk þess sem litafræði Aemilius Müller gefur listamanninum notadrjúgt verkfæri í hendur.[19] Þegar kom að andlitum og dökkum húðlit var vandi að nota litapallíettu Andreas Zorn en ég gat þó lagt hana til grundvallar.[20] Ég ákvað að hafa rauðlitaðan húðlit til að draga andlitin fram á bláleitum skugga í bakgrunni. Augun sex eru fókus myndarinnar, hvít augu í hörundsdökkum andlitunum. Ýkjur í litameðferð er meðvituð til að málverkið verði áhrifaríkara og meira heillandi en ljósmynd eða myndband. Augu draga að sér athygli í myndlist eins og manna á milli. Ég lærði mikið um það við að skoða Emmausfaranna eftir Caravaggio í National Gallery í London. Ég skoðaði myndbandið aftur og aftur og alltaf varð áhugavert að sjá hvítuna í augunum og í feimnislegu andliti barnsins á dökkum bakgrunni. Þar er fókusinn.
MYND 4: JÖRÐ Í AFRÍKU – LIÐIN TÍÐ
Fjórða myndin fæst við fjarvídd. Það er einn fjarvíddar punktur í myndinni aðeins ofan við miðju en uxinn stendur neðar í halla frá túninu. Þar er dráttarvél Karen Blixen, kerra og plógur. Uxinn er laus við okið. Tígurinn tilbúinn í árás. Myndin af ljóninu er dálítið súrrealísk með veiðibyssuna en eflaust þarf áhorfandinn að hafa fyrir því að átta sig á hvaða rör þetta sé. Ekki verra að mynd hafi spurningarmerki. Fíllinn rekur rassinn í hús nýlendubóndans og nashyrningurinn liggur í heimreiðinni og hindrar leiðina. Dálítið pólitískt verk gegn nýlendu- og heimsvaldastefnu. Um leið eru þetta stóru dýrin fimm sem Keníu fólk er stolt af og sér eflaust sjálfsmynd sína í. Martinj Rosso fjallaði um táknræna merkingu mynda eins og ég hef komið inn á. Hér nýti ég mér hans ábendingar um uppröðun í þessu tilfelli dýranna í myndinni til að ná fram sálfræðilegum áhrifum og segja sögu með því. Um leið er það stærð dýranna og staðsetning hluta sem skapar dýpt hennar og leiða augað inn í myndina. Sömuleiðis nýti ég mér skerpu í línum og litum til að skapa tilfinningu af dýpt á sléttum fleti. Námskeiðið í fjarvídd á netinu með Schaller, sem er bæði arkitekt myndlistarmaður, kenndi öll þessi atriði um fjarvídd.[21] Mauris Denis á að hafa sagt að málverk sé litir á fleti eftir ákveðnum reglum. Með þessum myndum er ég að beita þeim.
Það er mikill skáldskapur í myndinni svo hún er bæði raunsæ og súrrealísk enda ætlað að segja sögu á áhrifaríkan hátt. Í ferlinu komu upp ýmislegt áhugavert þegar ég tónaði myndina inn, eins og lýsing við húsið og hvíti liturinn bæði framan í ljóninu og sérstaklega bletta tígrinum sem verður fókus myndarinnar. Rödd Afríku segir: Hvítingjar, hættið ykkur ekki aftur hingað með kúgun og ofbeldi við erum frjáls þjóð.
TÍMA OG VERKÁÆTLUN
Vika 1 – 10.-14. febrúar: Lokaverkefnið lagt fyrir og kynnt. Þá hafði ég þegar hugsað mér að nýta efnið frá Keníaferðinni. Fimmtudaginn 13. febrúar kynnti ég fyrri hugmynd mína sem ég hef gert grein fyrir hér að framan. Sló saman tvo blindramma og setti striga á þá. Teiknaði Massai-myndina og gerði tónastúdíu. Sömuleiðis gerði ég með Pókotkonuna. Vann einnig með mynda albúmið varðandi dýra-portretin.
Vika 2 – 17.-21. febrúar: Vann áfram með dýra-protretin og teiknaði nokkrar prufur í skissubók. Gerði litaprufu af Pókotkonunni með vatnslitum.
Vika 3 – 24.-28. febrúar: Málaði Pókotkonuna með olíumálningu. Var komin á aðra skoðun með dýra-portretin
Vika 4 – 3. -7. mars: Málaði Masaiana, fékk viðbrögð á tvískiptingu myndarinnar og lagaði hana svo fjarvíddin kæmi betur í ljós. Fór að teikna dýramyndirnar. Þróaði hugmyndina um fjögurra mynda seríu. Gerði skissa af dansinum og Jörð í Afríku. Skissur af dönsurum 1 og 2.
Vika 5 – 10.-14. mars: Gerði fleiri dýramyndir og ákvað að 4. myndin í seríunni yrði Jörð í Afríku frekar en dýra-portret. Vann áfram við málverkin en svo þurfti ég að láta þau þorna svo ég gæti málað speglunina í vatninu ofl. Fór í frí eða rannsóknarleiðangur helgina á eftir til London að skoða myndir eftir John S. Sargent í Tate Briten. Stúderaði þar pensilvinnu hans sérstaklega og auk þess litameðferð. Þá fór ég í gegnum deildina með myndum Turner.
Vika 6 – 17.-21. mars: Skoðaði fyrstu tvö málverkin og ákvað atriði sem þyrfti að lagfæra eftir að hafa hvílt þær. Punktaði það upp í litlu skissubókina. Lenti í vandræðum að fá sömu stærð af blindrömmum en gat fengið þá eftir nokkra leit. Fór að undirbúa Jörð í Afríku. Gerði kolateikninguna. Færði kolateikninguna yfir á striga en mynd 1 og 4 verða láréttar (landscap) meðan 2 og 3 verða lóðréttar (portret). Ræddi við leiðbeinanda um breytingarnar á lokaverkefninu sem gerði mér grein fyrir vinnuálaginu. Teiknaði dansara 3-12 og um helgina byrjaði ég á að teikna dansarana fyrst í skissubók og síðan á strigann beint til að spara tíma. Fór að undarbúa þessa skriflegu greinargerð sem ég fékk skilfrest á til 26. mars.
Vika 7 – 24.-28. mars: Greinargerð fyrir lokaverkefninu unnin og skilað. Dansararnir teiknaðir á striga. Jörð í Afríku máluð.
Vika 8 – 31. mars – 4. apríl: Dansararnir málaðir. Kláraðar myndirnar í heild með því að stilla þeim saman og lagfærð smáatriði, fullna verkin. Þó geri ég ráð fyrir að vinna þær áfram fram til skiladags þar sem myndirnar eru málað í lögum að hluta til. Einnig hafa ýmsir erfiðleikar truflað vinnuferlið svo þörf er á að bæta upp tímatapið.
Skil 23. apríl
LOKAORÐ
Með þessari seríu vonast ég til að hafa vakið til umhugsunar um menningu og myndlist. Myndlist getur verið frásagnarlist um lifandi fólk og má gjarnan vekja vonir og lífsgleði: Hakuna Matata.
Guðmundur Guðmundsson
HEIMILDIR
Agboada, Edward. „African Christian Theology and Christology: A Study of the Contributions of Kwame Bediako, John S. Mbiti, Justin Ukpong and Charles Nyamiti“. E-Journal of Humanities, Arts and Social Sciences, 17. mars 2023, 312–23. https://doi.org/10.38159/ehass.20234311.
Aristides, Juliette. Lessons in Classical Drawing: Essential Techniques from inside the Atelier. First edition. New York: Watson-Guptill Publications, 2011.
———. Lessons in Classical Painting: Essential Techniques from Inside the Atelier. Erscheinungsort nicht ermittelbar: Potter/Ten Speed/Harmony/Rodale, 2016.
Betschart, Andreas. „Understanding Aemilius Müller“. Winterthur Libraries, 25. mars 2025. https://aemiliusmueller.ch/.
Gowing, Lawrence, ritstj. „The Encyclopedia of Visual Art. 9“, Reprinted. London: Encyclopaedia Britannica Internat, 1984.
Itten, Johannes, og Faber Birren. The Elements of Color: A Treatise on the Color System of Johannes Itten, Based on His Book The Art of Color. A Basic Color Library. New York: Van Nostrand Reinhold Co, 1970.
Modiano, Lisa. „How Much Does Picasso Owe to African Art?“ TC The Collector, 30. apríl 2022. https://www.thecollector.com/picasso-and-african-art/.
Ratcliff, Carter, og John Singer Sargent. John Singer Sargent. Oxford: Phaidon, 1983.
Sargent, John Singer. Portrait of Ena Wertheimer: A Vele Gonfie. 1904. Oil paint on canvas, unconfirmed: 1630 x 1080 mm frame: 1925 x 1370 x 170 mm. https://www.tate.org.uk/art/artworks/sargent-portrait-of-ena-wertheimer-a-vele-gonfie-t07104.
Schaller, Thomas W. „Drawing and Perspective“. English. Terracotta, 25. mars 2025. https://terracotta.art/version-live/studio/thomas-w-schaller-drawing-drawing-and-perspective.
Slive, Seymour. Frans Hals. Extensively revised second edition. London New York: Phaidon press, 2014.
Vähäkangas, Mika. Context, plurality, and truth: theology in world Christianities. Missional church, public theology, world Christianity 9. Eugene, Oregon: Pickwick Publications, 2020.
[1] Edward Agboada, „African Christian Theology and Christology: A Study of the Contributions of Kwame Bediako, John S. Mbiti, Justin Ukpong and Charles Nyamiti“, E-Journal of Humanities, Arts and Social Sciences, 17. mars 2023, 312–23, https://doi.org/10.38159/ehass.20234311.
[2] Lisa Modiano, „How Much Does Picasso Owe to African Art?“, TC The Collector, 30. apríl 2022, https://www.thecollector.com/picasso-and-african-art/.
[3] Mika Vähäkangas, Context, plurality, and truth: theology in world Christianities, í Missional church, public theology, world Christianity 9 (Eugene, Oregon: Pickwick Publications, 2020).
[4] Carter Ratcliff and John Singer Sargent, John Singer Sargent (Oxford: Phaidon, 1983). 38-39, 55.
[5] Lawrence Gowing, ritstj., „The Encyclopedia of Visual Art. 9“, Reprinted (London: Encyclopaedia Britannica Internat, 1984). 695-699. Seymour Slive, Frans Hals, Extensively revised second edition (London New York: Phaidon press, 2014).
[6] Juliette Aristides, Lessons in Classical Painting: Essential Techniques from Inside the Atelier (Erscheinungsort nicht ermittelbar: Potter/Ten Speed/Harmony/Rodale, 2016). 95-99.
[7] Aristides. Lessons in Classical Painting. 175-203.
[8] Dan Scott, Draw Paint Accademi, sótt 23.03.2025, https://drawpaintacademy.com/paint-like-john-singer-sargent/
[9] Ratcliff og Sargent, John Singer Sargent. 100-101, 112-113.
[10] John Singer Sargent, Portrait of Ena Wertheimer: A Vele Gonfie, 1904, Oil paint on canvas, unconfirmed: 1630 x 1080 mm frame: 1925 x 1370 x 170 mm, 1904, https://www.tate.org.uk/art/artworks/sargent-portrait-of-ena-wertheimer-a-vele-gonfie-t07104.
[11] Juliette Aristides, Lessons in Classical Drawing: Essential Techniques from inside the Atelier, First edition (New York: Watson-Guptill Publications, 2011). 13-34.
[12] Ratcliff and Sargent, John Singer Sargent. 127-155, 147, Veggmyndir hans í Boston er gott dæmi um túlkun hreytingar í myndlist. 68-69.
[13] Aristides, Lessons in Classical Painting. 101-119.
[14] Thomas W. Schaller, „Drawing and Perspective“, English, Terracotta, 25. mars 2025, https://terracotta.art/version-live/studio/thomas-w-schaller-drawing-drawing-and-perspective.. Fjarvíddar námskeið hjá Terracota.
[15] Aristides, Lessons in Classical Painting.
[16] Sjá síða 5.
[17] Johannes Itten og Faber Birren, The Elements of Color: A Treatise on the Color System of Johannes Itten, Based on His Book The Art of Color, A Basic Color Library (New York: Van Nostrand Reinhold Co, 1970).
[18] Aristides, Lessons in Classical Painting. 182, 187.198-199.
[19] Andreas Betschart, „Understanding Aemilius Müller“, Winterthur Libraries, 25. mars 2025, https://aemiliusmueller.ch/.
[20] Aristides, Lessons in Classical Painting. 138-141,203.
[21] Schaller, „Drawing and Perspective“.
Guðmundur Guðmundsson 